Pogadajmy tańcząco

Pewna Amerykanka wpadła na pomysł stworzenia międzynarodowego języka opartego na ruchach tanecznych. Jeśli informacja ta nie jest kaczką dziennikarską w sezonie ogórkowym, można by zaproponować kobiecie, żeby zaczęła eksperyment u nas.

Jesteśmy bowiem społeczeństwem, które z coraz większym trudem porozumiewa się na jakikolwiek temat przy pomocy słów. W szkołach nadal uczą dzieci czytania ze zrozumieniem, ale przeciętny Polak ma poważne problemy z odczytaniem, co się do niego mówi. Ta niespotykana gdzie indziej choroba dotyka w sposób szczególny urzędników oraz polityków. Może by więc sytuacja uległa poprawie, gdybyśmy zaczęli tańczyć.

Wchodzimy na przykład do ważnego biura, w którym siedzi jeszcze ważniejsza urzędniczka i zaczynamy wywijać przed nią hołubce. Czyż takie zachowanie nie powinno obudzić w kobiecie zwykłych, ludzkich odruchów? Czyż nie powinna przemówić do nas prostą i jasną mową, zamiast sypać rozporządzeniami na zasadzie chwytania prawą ręką za lewe ucho, czyli takiego zagmatwania najprostszych spraw, żeby nic już nie można było zrozumieć. Może odpowiedziałaby nam tangiem, do którego w myśl znanego przeboju - trzeba dwojga, co zakłada nie tylko wzajemne zrozumienie, ale nawet porozumienie. No to mamy sprawę załatwioną - usłyszelibyśmy na pożegnanie, zamiast sakramentalnego: niech pan przyjdzie za tydzień!

Określenie przyczyn językowej choroby urzędników jest stosunkowo proste. Od pierwszego dnia stażu są oni wdrażani do nowomowy i w tym względzie nic się nie zmieniło od czasów PRL-u, a wręcz przeciwnie. Każdego roku uniwersytety kończą tysiące prawników, którzy są dla biurokracji naturalnym zapleczem. Aby mieć pracę, muszą tak gmatwać język, żeby niewtajemniczeni gubili się już od pierwszego słowa, bez względu na to, czy obcują z ustawą czy ze zwykłym podaniem o węgiel. Gdyby eksperyment Amerykanki zakończył się sukcesem, może i komunikatywność prawnicza byłaby większa. Nie da się przecież odtańczyć berka czy polkę przy pomocy paragrafów.

Najgorzej rokują politycy. W tej grupie obowiązuje bowiem zasada absolutnego przytępienia słuchu na argumenty strony przeciwnej, która osiąga już stadium absurdu. Gdy w TV zaczyna np. coś mówić poseł Platformy Obywatelskiej, to poseł Prawa i Sprawiedliwości od razu się z nim nie zgadza, mimo że jeszcze nie wiadomo, o czym będzie mowa. W kontaktach ze społeczeństwem język polityków ma charakter kadencyjny. Przed wyborami staje się przejrzysty i pełen obietnic, natomiast w fazie rozliczeń przechodzi w stan słownej gmatwaniny, aby nikt nie mógł zrozumieć, dlaczego obietnice nie zostały zrealizowane.

Nie można wykluczyć, że to właśnie nasi politycy zainspirowali Amerykankę do eksperymentu. Jak pamiętamy, w czasie kampanii wyborczych ochoczo obtańcowują oni panie, niezależnie od swojej przynależności partyjnej, żeby pokazać jak blisko władza jest ludu. Dobrze byłoby, aby ten język porozumienia nie kończył się w dniu wyborów.

Karol Cebula