Nie tylko wydawcy

Wydawnictwa Wielkich Strzelec cz. II
Miasto Strzelce Opolskie (albo jak lubię pisać - Wielkie Strzelce) mogło szczycić się sporą liczbą drukarń, wydawców i księgarń. Ich działalność nie była tak bogata, jak opisywana w poprzedniej części, lecz wnosiły one wiele w kulturalne życie miasta.

Niektóre z firm znamy jedynie po owocach ich działalności lub z dokumentów wystawionych przez ich właścicieli. Wiemy o następujących właścicielach:

Vielau - był właścicielem drukarni i zakładu litograficznego w latach 1852-1858.

Naucke - posiadał wypożyczalnię książek w latach 1852-1854.

Kempner - posiadał wypożyczalnię książek i księgarnię w 1854 roku.

Scholz - posiadał wypożyczalnię książek i księgarnię w 1854 roku.

J. Richter - w 1852 r. był właścicielem księgarni, księgarni muzykaliów, drukarni i zakładu litograficznego. Następnie w latach 1854-1861 prowadził księgarnię, księgarnię muzykaliów i wypożyczalnię książek.

Heinrich - posiadał zakład litograficzny w latach 50-tych XIX w. (daty znanych druków 1852, 1854, 1856, 1858).

Albrecht Dannehl - prowadził w latach 1866-1881 księgarnię i wypożyczalnię książek.

Karl Oschietzky - w 1876 r. prowadził księgarnię z wypożyczaniem książek i księgarnię muzykaliów.

Brandau Sprockhoff - w 1881 r. prowadził księgarnię.

Richard Creutzmann - urodził się w 1854 r. i do końca życia prowadził księgarnię oraz sklep papierniczy. Był także wydawcą strzeleckich pocztówek. Zmarł w Strzelcach 26 sierpnia 1934 r. w wieku 80 lat.

Emanuel Tischbierek - jest znany z wydania map szkolnych (155 x 135) w latach 20-tych XX w.

Arthur Wilpert - był razem z żoną Marią właścicielem sklepu przy Rynku 3 (Alter Ring). Prowadzili księgarnię nakładową i asortymentową, wypożyczalnię książek oraz środki dydaktyczne. Był także wydawcą wielu pocztówek o mieście i wioskach. Sklep papierniczy prowadził od lat 80-tych XIX w. do końca życia. Wydał wiele książek i różnych publikacji. Arthur Wilpert wydał między innymi Die Reichsgrafen Colonna, Freiherrn von Fels, auf Gross Strehlitz, Tost und Tworog in Oberschlesien (Grafowie Rzeszy Colonna von Fels, Strzelec Wielkich, Toszka i Tworoga na Górnym Śląsku) w 1902 r. i Geschichte der Pfarrei Gross Strehlitz in Oberschlesien (Historia parafii w Strzelcach Wielkich na Górnym Śląsku) w 1924 r. Obie pozycje napisał prof. dr Alfons Nowack (1868-1940), który pochodził z Wielkich Strzelec. Arthur Wilpert urodził się 4 września 1856 r. - zmarł 18 stycznia 1934 r. w wieku 77 lat. Jego żona Maria po śmierci nadal prowadziła sklep na północnej pierzei rynku. Urodziła się 19 września 1862 r. - zmarła 10 sierpnia 1940 r. w wieku 77 lat. Oboje są pochowani na cmentarzu św. Barbary w Strzelcach.

Wiele osób niezależnie wydawało też pocztówki. Ich dane znamy jedynie z zachowanych nadruków na pocztówkach. Byli to między innymi:

Valeska Patzelt
Cyrill Kleemann
H. Witt
Paul Zacher
W. Nowatius
C. Mihatsch

CZASOPISMA
Od 1945 roku w mieście nie wydawano właściwie gazety z prawdziwego zdarzenia. Powstawały co prawda różne tytuły wydawane przez spółdzielnię, władze miejskie lub parafię. Były to jednak gazety bardzo ukierunkowane albo czas ich życia był krótki. Dopiero powstanie w 1998 r. Strzelca Opolskiego zapełniło tę lukę.

„Strzelecki Głos Spółdzielczych”. Ukazała się w latach 50-tych XX, niewiele jednak na jej temat wiemy. Zachowane egzemplarze przechowywane w Instytucie Śląskim w Opolu zostały bezpowrotnie zniszczone w czasie wielkiej powodzi w 1997 r. Przechowywano je w dolnej kondygnacji budynku.

„Wiadomości Strzeleckie”. Ukazała się 1 lipca 1990 r. Wyszło jedynie kilka numerów. Pierwszy numer wydano po pierwszych wyborach do samorządu. Wydawcą gazety był Ruch Obywatelski Ziemi Strzeleckiej. Redaktorem naczelnym był Andrzej Szota. Jak długo dokładnie gazetę wydawano, nie udało się ustalić.

„Gazeta Strzelecka”. Powstała z inicjatywy Jerzego Swacha, który był redaktorem naczelnym i zarazem wydawcą. Pierwszy numer ukazał się pod koniec 1994 r. Jak długo ukazywała się, nie udało się ustalić.

„Głos św. Wawrzyńca”. W połowie lat 90-tych XX w. parafia św. Wawrzyńca pod redakcją Stanisława Smolenia wydawała biuletyn „Głos św. Wawrzyńca”, w którym oprócz wiadomości kościelnych i ogłoszeń duszpasterskich ukazywały się artykuły o historii miasta i regionu, a przede wszystkim o historii kościołów strzeleckich.

„Kurier Strzelecki”Pierwsze wydanie powstało z inicjatywy Wiesława Kaczmara, byłego redaktora w „Strzelcu Opolskim”. Redakcja znajdowała się przy ulicy Marka Prawego 18A. Z gazetą współpracowali: Małgorzata Łoskot, Błażej Duk, Ireneusz Ludwig, Przemysław Lato i Janusz Szampera. Numer 0 ukazał się w październiku 2005 r. Pismo ukazywało się co dwa tygodnie. Potem nieregularnie, raz w miesiącu. Ostatni numer gazety ukazał się 24 lipca 2006 r. Z powodu braku inwestora strategicznego wydawca gazety zaprzestał działalności.

„Gazeta Strzelecka”. W 2007 r. powstała druga gazeta na bazie „Kuriera Strzeleckiego” - niezależne pismo powiatu strzeleckiego „Gazeta Strzelecka”.Bezpłatny numer 0 ukazał się 31 maja tegoż roku. Wydawcą gazety było P.P.H.U. Adamietz. Redaktorem naczelnym - Krystyna Michalczyk, dziennikarzem - Wiesław Kaczmar, ten sam który wcześniej był wydawcą „Kuriera Strzeleckiego”. Ukazała się jedynie jeszcze dwa numery pisma w czerwcu i sierpniu 2007 r. Z powodu wycofania się wydawcy z interesu, gazeta upadła. Oba pisma prezentowały wydarzenia w powiecie, w mieście oraz kraju. Publikowano wiele tekstów o historii lokalnej. Zajmowały się sprawami społecznymi, politycznymi oraz sportowymi.

„Powiat Strzelecki”. Bezpłatny dwutygodnik wydawany przez Starostwo Powiatowe w Strzelcach Opolskich.

„Informator Strzelecki”. Pierwszy numer ukazał się w maju 2009 r. Jest bezpłatnym dwutygodnikiem kulturalno-informacyjnym wydawanym przez Strzelecki Ośrodek Kultury w Strzelcach Opolskich. Gazeta powstaje przy współpracy z Referatem Inicjatyw Gospodarczych i Promocji Urzędu Miejskiego w Strzelcach Opolskich. W gazecie co dwa tygodnie ukazują się wiadomości i wydarzenia z miasta i gminy, historia regionu, ogłoszenia itp.

„Strzelec Opolski”. Dopiero pod koniec lat 90-tych XX wieku powstała prawdziwe czasopismo regionalne - „Strzelec Opolski”. Gazeta jest wydawana do dziś. Pierwszy numer został wydany 1 października 1998 r. Początkowo periodyk ukazywał się jako dwutygodnik, później - tygodnik. Wydawcą pisma jest Karol Cebula, a redaktorami naczelnymi byli: Edward Pochroń, Adam Pochroń, Henryk Pawłowski, a obecnie - Beata Kowalczyk.

PIOTR SMYKAŁA
red. Romuald Kubik