Historia

Jak Szwedzi szukali skarbów...

Artykuły : 
Numer wydania: 

Przed wiekami, w mrocznych czasach królów, muszkieterów, wiedźm i panowania cystersów, rozpętała się trwająca trzydzieści lat wojna. Zza morza, z mroźnej i wietrznej krainy, przybywają w nasze strony Szwedzi. W Jemielnicy wyczuwa się wielkie napięcie. Lada dzień cesarz niemiecki może wezwać chłopów z całej okolicy do pomocy w zadaniu śmiertelnego ciosu najeźdźcom z Północy.

Niesamowite! Książka odnaleziona po latach

Artykuły : 
Numer wydania: 

O tej książce nikt jeszcze w Jemielnicy nie słyszał - mówi Piotr Jelitto, młody jemielniczanin i pokazuje „Die Schlacht von Himmelwitz” („Bitwa pod Jemielnicą”), której autorem jest Josef Wiessalla. - Została wydana w 1943 roku - pod koniec wojny w dalekim Berlinie. Wtedy mieszkańcy mieli inne zmartwienia niż czytanie książek. Półtora roku później, w styczniu 1945, Jemielnicę zajęły wojska radzieckie. Zakup książki, dostępnej na rynku niemieckim, stał się dla nich niemożliwy. Dodatkowo jej autor zmarł w marcu `45 podczas obrony Wrocławia, a nakład nie został wznowiony po jego śmierci - wyjaśnia.

Karczma, w której mieszkali jeńcy

Artykuły : 
Numer wydania: 
Karczma w Olszowej istniała już prawdopodobnie w XVIII wieku. Pierwotnie należała do właściciela wsi i była dzierżawiona przez najemców. Olszowa (Olschowa) była podówczas dobrem grafa Philippa Colonny (1755-1807), który w 1789 r. kupił ją od von Schweinichena. Od 1813 r. wieś należała do grafa Leopolda Gaschina, a następnie od 1823 r. – do grafa Andreasa Renarda (1795-1874) i jego syna Johannesa (1829-1874), którzy założyli także wspaniałą hodowlę koni wyścigowych i zaprzęgowych. Stajnia była znana w całej Europie.

Listy z Boliwii

Artykuły : 
Numer wydania: 
Ojciec Grzegorz Rudol urodził się 22 września 1947 roku w Górze św. Anny. Jego rodzicami byli Alfons i Marta z d. Kansy. Ukończył ZSZ w Opolu i wstąpił do zakonu franciszkanów. Obłóczyny odbyły się 3 września 1964 r., a nowicjat w Borkach Wielkich. Grzegorz Rudol rozpoczął studia filozoficzno-teologiczne, kontynuując równocześnie studia humanistyczne. 22 sierpnia 1971 r. złożył śluby zakonne, a 1 lipca 1972 otrzymał święcenia kapłańskie. W latach 1973-78 pracował w Gliwicach i w Krynicznie koło Trzebnicy.

Styczeń 1945 w Warmątowicach cz. II

Artykuły : 
Numer wydania: 
Wspomnienia Pawła Twardonia (1931-2012), który w styczniu 1945 roku mieszkał wraz z rodziną w Warmątowicach. Rozmowę z nim przeprowadził 12 maja 2007 roku Piotr Smykała.

W niedzielę nad ranem, 21 stycznia 1945 r., sześć kilometrów przed Strzelcami od strony Toszka, dróżnik kolejowy Nowak zatrzymał ostatni pociąg z Górnego Śląska w stronę Opola. Pociąg stał w Warmątowicach za domem, gdzie Paweł Twardoń mieszkał. Wszyscy byli tym zaskoczeni, ponieważ komunikaty radiowe informowały, że front jest pod Częstochową, a tu nagle mieszkańcy, żołnierze przebywający na urlopach i frontowi do zachowania porządku dowiadują się że, żołnierze radzieccy są już w mieście powiatowym od około godziny 2300 w sobotę 20 stycznia 1945 r.

Żydzi na sztandarach

Artykuły : 
Numer wydania: 

Styczeń 1945 w Błotnicy i Warmątowicach cz.I
Czas przed nadejściem frontu obfitował w Błotnicy w niezwykłe wydarzenia. Pewnej styczniowej nocy mieszkańców obudził ujadanie psów i hałas, jaki robiła spora grupa ludzi. Kiedy minęła noc mieszkańcy znaleźli na terenie wsi wychudzonych ludzi w pasiakach. Większość z nich była martwa, lecz dwoje nadal dawało znaki życia. Byli to Żydzi pędzeni główną szosą Reichstrasse z niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau.

Strzelecki sąd

Artykuły : 
Numer wydania: 
Lokacja Strzelec miała miejsce już w drugiej połowie XIII w. - prawdopodobnie na prawie średzkim. Było ono najpopularniejsze na Śląsku i dostosowane do małych miejscowości. Stanowiło „polską” odmianę prawa magdeburskiego. Miasta takie miały ograniczoną autonomię sądowniczą i nieco inne uregulowania prawne (np. przewidywały możliwość dziedziczenia majątku przez kobiety). Niestety nie zachował się ani akt lokacji, ani inne najwcześniejsze dokumenty związane z naszym miastem.

Bitwa narodów

Artykuły : 
Numer wydania: 
Dokładnie 200 lat temu odbyła się bitwa pod Lipskiem, która okazała się największą porażką Napoleona Bonapartego. Ustępowała jej nawet najsłynniejsza przegrana cesarza Francuzów – bitwa pod Waterloo. Pod Lipskiem ginęli także nasi krajanie

Po katastrofalnej kampanii rosyjskiej Napoleon starał się utrzymać swoje poprzednie zdobycze w Niemczech. Mimo osłabienia armii francuskiej po odwrocie spod Moskwy, początkowo szale zwycięstwa przechylały się na jej stronę. W dwóch bitwach – pod Lützen (2 maja) i pod Budziszynem (20-21 maja) pokonała siły prusko-rosyjskie. Doprowadziło to nawet do krótkiego zawieszenia broni. Generałowie koalicji antynapoleońskiej podjęli nową taktykę. Zaczęli unikać starcia z wojskami dowodzonymi przez Bonapartego, a atakowali jego marszałków. Efektem były zwycięskie dla koalicji bitwy pod Großgörschen, Kulm, nad Kaczawą (Katzbach) i pod Dennewitz. Nieunikniona stała się bitwa między głównymi siłami obu stron.

Ksiądz w turbanie

Artykuły : 
Numer wydania: 
Przyszedł na świat w Wilkowicach (Groß Wilkowitz) opodal Toszka 15 lutego 1905 r., jako szóste z siedmiorga dzieci. Jego ojciec był kierownikiem miejscowej szkoły. Ernst Schlappa (używał też pisowni nazwiska Szlapa lub Szlappa, a imienia Ernest) po otrzymaniu świadectwa dojrzałości w 1925 r. złożył podanie o przyjęcie do Zgromadzenia Słowa Bożego, czyli Księży Werbistów (w skrócie SVD od Societas Verbi Divini). Pisał w nim „Zamierzam poświęcić się rozszerzaniu Ewangelii w krajach misyjnych”.

Szkoła rolnicza

Artykuły : 
Numer wydania: 
O szkole rolniczej w Strzelcach Opolskich mieszczącej się w obecnym budynku restauracji Rezydent wiadomo niewiele. Z broszury z przełomu lat 1927/28 wiemy, że posiadała ona sale wykładowe i salę kinową. Była więc bardzo nowoczesna. Uczniowie mogli korzystać z poletek doświadczalnych znajdujących się obok kompleksu. Szkoła podlegała kuratorium, na którego czele stał starosta strzelecki, a w skład którego wchodził hrabia von Strachwitz.

Hieronim Pyka - syn tej ziemi

Artykuły : 
Numer wydania: 
Hieronim Pyka urodził się w Jemielnicy 19 września 1905 roku. Jego bratem był, opisywany w przednim numerze Strzelca, ksiądz Dominik Pyka. Podobnie jak on otrzymał pomoc finansową od jemielnickiego proboszcza, by podjąć naukę w seminarium św. Krzyża w Nysie. Po jego ukończeniu nie poszedł jednak taką samą drogą jak brat i podjął decyzję o kontynuowaniu nauki w szkołach świeckich.

Odważny ksiądz z Jemielnicy

Artykuły : 
Numer wydania: 

Dominik Pyka urodził się 4 grudnia 1903 r. w Gąsiorowicach. Jego matką była Maria z d. Swierzy. Ojciec, Nikodem, opuścił ich dość wcześnie. Zginął w 1914 r. w wypadku w fabryce materiałów wybuchowych w Krupskim Młynie. Po pewnym czasie rodzina przeprowadziła się do Jemielnicy, gdzie urodził się jego brat i bohater naszego następnego artykułu – Hieronim.

Długi powrót zakonników

Artykuły : 
Numer wydania: 

Jak dowodzą tego niezliczone przykłady z historii ludzkości – co innego kogoś złupić, a co innego na tym zyskać. Tak też się stało z sekularyzowanym klasztorem annogórskim. Władze pruskie, które liczyły na szybkie wzbogacenie skarbca, srodze się w tym wypadku zawiodły. Pojawiły się też dla administracji państwowej nowe kłopoty, bo ludność całego Śląska nie zamierzała zaprzestać pielgrzymowania do świętego miejsca.

Jak wypędzono zakonników

Artykuły : 
Numer wydania: 

30 października 1810 roku „Fryderyk Wilhelm, z łaski Bożej Król Pruski” wydał prawo, które radykalnie odmieniło ustalony od wieków porządek rzeczy. Edykt o włączeniu wszelkich dóbr duchownych do monarchii kasował w całym państwie pruskim (a w tym w prowincji śląskiej) klasztory i majątek kościelny. Dla zakonników z Góry św. Anny nastały ciężkie czasy.

Zaznaczmy naszą historię!

Artykuły : 
Numer wydania: 
Inicjatywa Strzelca Opolskiego

Spacerując po wielu większych i mniejszych miejscowościach w kraju i zagranicą, dzięki strategicznie umieszczonym tablicom możemy dowiedzieć się o przeszłości tych miejsc i osób z nimi związanych. Z takich wojaży nie przywozi się tylko fotografii, które znikną w przepastnych domowych archiwach, ale też wiedzę o lokalnej historii. Również miejscowi mogą dowiedzieć się wiele o przeszłości swoich miejscowości.

Nasz papież - mimo wszystko

Artykuły : 
Numer wydania: 
Strzelec Opolski gościł na konferencji naukowej poświęconej Piusowi X

Czy śląskie pochodzenie papieża Piusa X - Giovanni Sarto - to prawda czy mit? Czy są archiwalia, które mogłyby potwierdzić, że jego ojciec urodził się w Jemielnicy albo Boguszycach - jak udowadniają niektórzy lokalni historycy, opierając się na ludowych przekazach?

Trzy dekady po papieskiej wizycie

Artykuły : 
Numer wydania: 

Druga wizyta papieża Jana Pawła II w kraju miała odbyć się już w 1982 roku. Datę wybrano nieprzypadkowo, bo obchodzono wtedy 600-lecie obecności na Jasnej Górze cudownego obrazu Matki Boskiej. Jesienią 1981 roku episkopat podjął stosowne przygotowania. Omawiano to podczas posiedzenia Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu 23 listopada, lecz nie podjęto żadnej wiążącej decyzji. Władze grały na zwłokę, bo w planach miały już wprowadzenie stanu wojennego 3 tygodnie później.

Powstanie - agitacja i ofiary

Artykuły : 
Numer wydania: 
Plebiscyt z 20 marca 1921 roku miał zdecydować, do jakiego państwa przynależeć będą bogate ziemie śląskie. Sytuacja była skomplikowana. Śląsk od ponad półtora wieku należał do Prus, a potem Cesarstwa Niemieckiego. Praktycznie cała administracja, szkolnictwo, inteligencja i wyższe warstwy społeczne były zgermanizowane lub przyjechały tutaj z głębi Niemiec. Z kolei na wsi nadal mówiono po śląsku. Ostoją polskości był też w dużej mierze Kościół. Było oczywiste, że jakakolwiek decyzja o przynależności Śląska spowoduje wewnętrzne walki.

Strony